Amonyum fosfatidler

Ayrıntılı Bilgi

Nedir & nasıl üretilir

AB spesifikasyonu amonyum fosfatidleri 'yenilebilir katı ve sıvı yağdan türetilen fosfatidik asitlerin amonyum bileşiklerinin karışımı' olarak tanımlar; fosfora bir, iki ya da üç gliserit birimi bağlı olabilir. Fosfor içeriği ağırlıkça yüzde 3-3,4, amonyum içeriği azot olarak yüzde 1,2-1,5'tir (Komisyon Tüzüğü (AB) 231/2012, E 442). Yağlı, yarı katı ya da akışkan bir maddedir.

Nerelerde kullanılır

Emülgatördür. AB'nin 1333/2008 sayılı Tüzüğü'nde başta kakao esaslı şekerleme ürünleri olmak üzere sayısal azami sınırlarla izinlidir ve Ek III kapsamında antioksidanlar için taşıyıcı olarak da kullanılabilir. Türk Gıda Kodeksi Gıda Katkı Maddeleri Yönetmeliği aynı listeyi esas alır. Çikolatada akışkanlığı düzenleyip lesitine alternatif oluşturmak başlıca kullanım amacıdır.

Sağlık notu

Bilimsel Gıda Komitesi (SCF) 1978'de, JECFA ise 1974'te kabul edilebilir günlük alımı (ADI) 30 mg/kg vücut ağırlığı/gün olarak belirlemiştir. EFSA 2016 yeniden değerlendirmesinde bu ADI'yi gözden geçirmek için bir neden bulunmadığını, akut toksisitenin düşük olduğunu, 90 günlük sıçan çalışmasında olumsuz etki görülmediğini ve genotoksisite bakımından kaygı bulunmadığını bildirmiş; ADI hiçbir tüketici grubunda aşılmadığı için izinli kullanım düzeylerinde güvenlik kaygısı olmadığı sonucuna varmıştır (EFSA Journal 2016;14(12):4597).

Helal değerlendirmesi

Belirleyici nokta fosfatidik asitlerin elde edildiği yağın kaynağıdır. AB spesifikasyonu yalnızca 'yenilebilir katı ve sıvı yağ' der; bitkisel ya da hayvansal olma yönünde bir kısıt koymaz. Sanayide kolza yağının yaygın kullanıldığı belirtilse de bu, mevzuatta şart koşulmuş bir kısıt değildir. Bu nedenle kaynak belgelenmediği sürece kaynağa bağlı kabul edilmelidir; kesin bilgi için üreticinin helal sertifikasına bakınız.