Soru-Cevap

Cevap

Bakanlık'a göre küflü kısmı kesip atmak, kalan bölümün güvenli olduğu anlamına gelmez. Özellikle su oranı yüksek gıdalarda küf, gözle görülmeyen biçimde iç kısımlara ilerleyebilir ve bazı türler ısıya dayanıklı toksinler (mikotoksinler) üretebilir. Bu nedenle Bakanlık; yoğurt, reçel, salça, ekmek gibi ürünlerde küflenme görüldüğünde ürünün tamamının tüketilmeyip imha edilmesini öneriyor.

Cevap

Bakanlık'a göre açıkta satılan sütler; kaynağı, sağım ve saklama koşulları düzenli denetlenmediği için mikrobiyal bulaşma ve antibiyotik kalıntısı riski taşır ve evde kaynatmak bu riskleri tamamen ortadan kaldırmaz. Ambalajlı sütler ise analizlerden ve pastörizasyon/UHT gibi ısıl işlemlerden geçirildiği için daha güvenilir bulunuyor. Bakanlık, güvenilirliğin ürünün doğal olmasından değil kontrol ve işleme süreçlerinden kaynaklandığını vurguluyor.

Cevap

Bakanlık'a göre yumurtalar, hemen kullanılmayacaksa yıkanmamalıdır. Kabuğun üzerinde yumurtayı koruyan doğal bir tabaka bulunur; yıkama bu tabakayı zedeleyerek mikroorganizmaların gözeneklerden içeri geçme ve bozulma riskini artırabilir. Bakanlık, yumurtaların kendi ambalajında buzdolabında saklanmasını, çok kirliyse ancak kullanım öncesinde kısa ve nazik şekilde temizlenmesini öneriyor.

Cevap

Bakanlık'a göre balkon veya pencere önü gibi dış alanlar buzdolabı yerine geçmez. Bu alanlarda sıcaklık gün içinde sabit kalmaz; güneş, rüzgâr ve gece-gündüz farkları donma-çözülme döngüsüne yol açarak et, süt ve pişmiş yemek gibi kolay bozulan gıdalarda bozulma ve mikrobiyolojik riski artırabilir. Bakanlık, gıdaların 0-4°C'de çalışan buzdolabında, uzun süreli saklananların ise -18°C ve altındaki derin dondurucuda saklanmasını öneriyor.

Cevap

Hayır. Bakanlık'a göre mantarlardaki zehirli bileşiklerin büyük çoğunluğu ısıya dayanıklıdır; pişirme, kaynatma veya kurutma mantarın zehirliliğini ortadan kaldırmaz. Bu nedenle doğadan toplanan mantarlar, yenilebilir olduğundan kesin olarak emin olunmadıkça hiçbir şekilde tüketilmemelidir.

Cevap

Doğru yöntemle hazırlanırsa güvenlidir; ancak Bakanlık'a göre görünüşün normal olması tek başına güvence değildir. Yetersiz ısıl işlem, uygun olmayan tarif veya hijyen eksikliğinde Clostridium botulinum bakterisi çoğalıp botulizm toksini oluşturabilir; bu toksin renksiz, kokusuz ve tatsızdır. Konserveyi açmadan önce kapakta şişme, sızıntı veya deformasyon; açınca kötü koku, küflenme, bulanıklık ya da renk değişimi olup olmadığı kontrol edilmeli, bunlardan biri varsa ürün kesinlikle tüketilmemelidir. Güvenli hazırlık için güvenilir tariflere uyulmalı, sağlam kavanozlar seçilmeli ve her seferinde yeni kapak kullanılmalıdır.

Cevap

Hayır. Bakanlık'a göre çiğ tavukta bulunabilen Salmonella ve Campylobacter gibi bakteriler; doğrudan temasla veya kesme tahtası, bıçak, maşa ve tabak gibi ekipmanlar aracılığıyla pişirilmeden tüketilen gıdalara geçebilir (çapraz bulaşma). Bu nedenle çiğ tavukla temas eden ve pişirilmeyecek gıdalar tüketilmemelidir. Korunmak için: çiğ tavukta kullanılan ekipmanı yıkamadan başka gıdada kullanmayın, tavuğa dokunduktan sonra ellerinizi sabunla yıkayın, çiğ tavuğun durduğu tabağa pişmiş veya tüketime hazır gıda koymayın.

Cevap

Bakanlık bu ürünlere karşı uyarıyor. Orman gülü (Rhododendron) türleri doğal olarak grayanotoksin adlı maddeleri içerebilir; ağız yoluyla alındığında baş dönmesi, bulantı, terleme, tansiyon düşüklüğü ve kalp atımında yavaşlama gibi etkilere yol açabilir. Bakanlığın "Gıda Olarak Kullanılabilecek Bitkiler Listesi"nde Rhododendron türleri yer almaz. Bir bitkinin doğada yetişmesi veya yöresel olarak biliniyor olması, gıda olarak güvenle kullanılabileceği anlamına gelmez.

Cevap

Bakanlık'a göre risklidir. Bu peynirler genellikle çiğ sütten yapılır, pastörize edilmez ve hijyenik koşullarda üretilip üretilmedikleri bilinmez. Peynirin yapıldığı süt, başta Brucella olmak üzere hastalık etmeni taşıyan hayvanlardan elde edilmişse bu bakteriler peynire geçebilir. Kontrolsüz sütten, ısıl işlem uygulanmadan yapılan ve kaynağı belirsiz peynirlerin tüketilmemesi önerilir.

Cevap

Hayır; Bakanlık'a göre tam tersine sütü mikrobiyolojik açıdan güvenilir hâle getirir. Pastörizasyon ve UHT, hastalık yapıcı mikroorganizmaları etkisiz kılan kontrollü ısıl işlemlerdir; bu sırada sütün proteini, kalsiyumu ve diğer temel besin öğeleri büyük ölçüde korunur. Homojenizasyon ise yalnızca süt yağının eşit dağılmasını sağlayan fiziksel bir işlemdir, besin değerini olumsuz etkilemez. Pastörize ve UHT sütler, çiğ süte kıyasla daha güvenlidir.

Cevap

Türkiye'de tavuklarda antibiyotik, yalnızca hasta hayvanların tedavisi için ve veteriner hekim reçetesiyle kullanılabilir; hastalık önleme, büyütme veya verim artırma amaçlı kullanımı yasaktır. Tedavi gereken durumlarda kesimden önce yasal "ilaç arınma süresi" beklenir; bu süre dolmadan hayvan kesilemez, böylece kalıntının ete geçmesi engellenir. Avrupa Birliği'nde yasaklanmış hiçbir antibiyotik Türkiye'de ruhsatlandırılmaz ve üretim resmî kontrollerle düzenli denetlenir.

Cevap

Hayır. Bakanlığa göre tavuk yetiştiriciliğinde hormon kullanılmıyor; bilimsel çalışmalar tavuğa hormon vermenin ekonomik ve teknik olarak uygulanabilir olmadığını da gösteriyor. Türkiye'de tavuklarda büyümeyi artırmak için onaylı bir hormon yok, kullanımı mevzuatla yasak ve bugüne kadarki resmî kontrollerde hormon kullanımına dair bir tespit yapılmamış. Tavukların eskiye göre hızlı büyümesi ıslah çalışmaları, dengeli besleme ve modern yetiştiricilik koşullarından kaynaklanıyor.

Cevap

Hayır. Süt tozu, sütteki suyun yaklaşık %90'ının kontrollü ısıl işlem ve düşük basınçla uzaklaştırılmasıyla elde edilen bir süt ürünü; protein, kalsiyum ve laktoz gibi besin ögeleri büyük ölçüde korunuyor. Amaç sütün bozulmasını önlemek, raf ömrünü uzatmak ve taşımayı kolaylaştırmak. Bakanlık onaylı işletmelerde mevzuata uygun üretilen süt tozu gıda güvenilirliği açısından zararlı değil. Dikkat edilmesi gereken bir nokta: "kahve beyazlatıcısı" adıyla satılan ürünler süt tozu ile aynı şey değildir, süt tozu içermeyebilir ve farklı bileşenlerden oluşabilir.

Cevap

En güvenilir yöntem, dondurulmuş gıdayı buzdolabında (+4°C) çözdürmek. Çözdürülen gıda uzun süre bekletilmeden tüketilmeli ve kesinlikle tekrar dondurulmamalı. Bu yüzden her seferinde yalnızca tek öğünde tüketilecek kadar gıda çözdürmek en doğrusu.

Cevap

Hayır. Yumurta sarısının rengi tazelikle değil, tavuğun yediği yemle ilgilidir. Mısır, yonca, kırmızı biber gibi yemlerde bulunan doğal renk maddeleri (lutein ve beta-karoten gibi karotenoidler) sarının daha açık ya da daha koyu olmasına yol açar. Bu nedenle koyu sarı, yumurtanın daha taze, daha kaliteli veya daha besleyici olduğunu göstermez. Tazelik; üretim tarihi, uygun saklama koşulları ve depolama süresiyle değerlendirilir — en doğrusu ambalaj üzerindeki tavsiye edilen tüketim tarihine ve saklama koşullarına bakmaktır.

Cevap

Hayır. Zeytinin siyaha dönmesi için boya kullanılmasına gerek yoktur. Zeytin dalından koparıldığı hâliyle tüketilemez; sofralık zeytin üretiminde uygulanan işleme yöntemleri sırasında zeytinde doğal olarak bulunan fenolik bileşikler oksitlenir ve renk koyulaşarak siyaha döner. Yani siyah renk, üretim sürecinde gerçekleşen doğal kimyasal değişimin sonucudur. Zeytinin rengi ayrıca hasat zamanına, zeytin çeşidine ve uygulanan işleme yöntemine göre de değişebilir.

Cevap

Alerjen bilgisi ambalajlı gıdalarda bileşenler listesinin içinde verilir. Alerjenler, listenin geri kalanından kendini açıkça ayıracak biçimde yazılır: kalın, italik ve farklı renkte. Amaç, tüketicinin bileşenler listesini baştan sona okumak zorunda kalmadan alerjen maddeyi kolayca fark etmesidir. Restoran, kantin ve okul gibi toplu tüketim yerlerindeki alerjen bildirimi ise ayrıca düzenlenmiştir; orada bilgi menüde, afişte veya bilgilendirme panosunda verilir.

Cevap

Hazır ambalajlı gıdaların etiketinde bulunması gereken bilgiler, 26 Ocak 2017 tarihli Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği ile belirlenmiştir. Bu düzenlemeye göre etikette şunlar zorunludur: gıdanın adı, bileşenler listesi, alerjiye veya intoleransa neden olan maddeler, belirli bileşenlerin ya da bileşen gruplarının miktarı, net miktar, son tüketim tarihi (STT) veya tavsiye edilen tüketim tarihi (TETT), özel muhafaza ve kullanım koşulları, gıda işletmecisinin adı veya ticari unvanı ile adresi, işletme kayıt numarası veya tanımlama işareti, zorunlu olduğu durumlarda menşe ülke, gerekliyse kullanım talimatı, hacmen %1,2'den fazla alkol içeren içeceklerde alkol derecesi, parti (lot) numarası ve beslenme bildirimi. Beslenme bildirimi 100 g veya 100 ml üzerinden enerji ile yağ, doymuş yağ, karbonhidrat, şeker, protein ve tuz miktarlarını gösterir. Mevzuat ayrıca bu bilgilerin doğru, açık, kolayca görülebilir ve yanıltıcı olmayacak biçimde sunulmasını şart koşar. Etiket, üretici ile tüketici arasındaki temel bilgilendirme aracıdır; alışverişte önce bu alanlara bakmak bilinçli tercih yapmayı kolaylaştırır.

Cevap

Bileşen, bir gıdanın üretiminde kullanılan her türlü ham maddeyi veya madde grubunu ifade eder; un, şeker, süt, yağ, kakao veya meyve parçaları birer bileşendir. Mevzuat, etikette bileşenlerin tamamının miktarının yazılmasını zorunlu tutmaz; miktar belirtme yalnızca tanımlanmış belirli durumlarda gereklidir. Bir bileşenin veya bileşen grubunun miktarı şu hâllerde etikette yer almak zorundadır: bileşen gıdanın adında geçiyorsa (örneğin "zeytinli", "peynirli" ürünler), tüketici o bileşeni ürün adıyla doğrudan ilişkilendiriyorsa (örneğin lahmacundaki kıyma), bileşen etikette kelime, resim veya grafikle özellikle vurgulanıyorsa ya da bileşen ürünün tanımlanması veya benzer ürünlerden ayırt edilmesi için gerekliyse. Bu kuralların amacı tüketicinin yanıltılmasını önlemek ve ürünler arasında karşılaştırılabilir bilgi sunmaktır. Dolayısıyla bir bileşenin miktarının yazmaması, o bilginin gizlendiği anlamına gelmez; mevzuatın o bileşen için miktar bildirimi aramadığı anlamına gelir.

Cevap

Bazı gıdalar ve gıda bileşenleri hassas kişilerde alerjik tepkiye veya gıda intoleransına yol açabildiği için mevzuat, bunların etikette açıkça belirtilmesini zorunlu kılar. Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme mevzuatı kapsamında bildirilmesi gereken başlıca madde ve ürünler şunlardır: gluten içeren tahıllar (buğday — kılçıksız buğday ve kamut dâhil —, çavdar, arpa, yulaf, bunların hibrit türleri ve bu tahıllardan elde edilen ürünler), kabuklular ve ürünleri, yumurta ve ürünleri, balık ve ürünleri, yer fıstığı ve ürünleri, soya fasulyesi ve ürünleri, süt ve süt ürünleri (laktoz dâhil), sert kabuklu meyveler (badem, fındık, ceviz, kaju fıstığı, pikan cevizi, brezilya fındığı, antep fıstığı, macadamia fındığı ve ürünleri), kereviz ve ürünleri, hardal ve ürünleri, susam tohumu ve ürünleri, toplam miktarı 10 mg/kg veya 10 mg/L'nin üzerinde olan kükürt dioksit ve sülfitler, acı bakla (lupin) ve ürünleri ile yumuşakçalar ve ürünleri. Alerjisi veya intoleransı olan kişilerin, tanıdık ürünlerde bile bileşen listesini her alışverişte yeniden okuması önerilir; üretici formülü değiştirebilir.

Cevap

İnsan tüketimine sunulan yumurtalar A sınıfı sofralık yumurta olarak adlandırılır ve kabuklarındaki kodlar, yumurtanın üretim yöntemiyle kaynağının izlenebilmesini sağlar. Koddaki ilk hane yetiştirme metodunu gösterir: 0 organik yetiştiricilik, 1 açık dolaşıma erişimi olan (free range) yetiştiricilik, 2 kafessiz (kümes) yetiştiricilik, 3 kafesli yetiştiricilik anlamına gelir. Bunu ülke kodu (Türkiye için TR), il trafik kodu ve işletmeye özgü numara izler; kodun sonundaki kümes (sürü) numarası ise yumurtanın hangi kümesteki sürüden geldiğini belirtir. Örneğin 0TR060000060000-01 kodu, organik yetiştiricilikle Ankara'daki belirli bir işletme ve kümeste üretilmiş bir yumurtayı ifade eder. Bu kodlar kolayca görülebilir, okunaklı ve en az 2 mm yükseklikte olacak şekilde kabuğa damgalanır; A sınıfı yumurtalarda yumurtlama tarihi de isteğe bağlı olarak eklenebilir.

Cevap

Yumurtaları saklamadan önce yıkamayın. Serin ve kuru bir yerde, tercihen buzdolabında muhafaza edin. Kırık veya çatlamış yumurtaları tüketmeyin. Yumurtayla temas eden ellerinizi, mutfak eşyalarını ve yüzeyleri sıcak sabunlu suyla iyice yıkayın. Yumurta içeren yemekleri pişirir pişirmez servis edin, oda sıcaklığında bekletmeyin.

Cevap

Türk Gıda Kodeksi'ne göre meyve sularına tatlandırıcı, renklendirici ve koruyucu eklenmesi yasaktır; ilave şeker kullanımına da izin verilmez. Meyve suyu; sağlam, olgun, taze ya da uygun koşullarda muhafaza edilmiş meyvelerden elde edilir ve içeriği temelde evde sıkılan meyve suyuna benzer. Aradaki temel fark, ürünün raf ömrü boyunca güvenli kalabilmesi için kontrollü ısıl işlemden geçirilmesidir; yani dayanıklılık katkı maddesinden değil bu işlemden gelir. Buna karşılık "meyveli içecek" ayrı bir ürün grubudur: meyve suyu oranı daha düşüktür ve mevzuat gereği farklı bileşenler içerebilir. Bu nedenle etiketteki ürün adını okumak, meyve suyu mu meyveli içecek mi aldığınızı anlamanın en kesin yoludur.

Cevap

Bakanlığın yayımladığı azami muhafaza sürelerine göre sebzeler 1 yıla, meyveler 6 aya, ekmek 3 aya, krema içermeyen kek ve unlu mamuller 6-8 aya kadar dondurucuda tutulabilir. Süt için 1 ay, rendelenmiş peynir için 4 ay, tereyağı için 3 ay, şarküteri ürünleri için 1-2 ay verilir. Etlerde süreler daha uzundur: çiğ kırmızı et 4-12 ay, pişmiş kırmızı et 2-3 ay, çiğ kanatlı eti 9-12 ay, pişmiş kanatlı eti 4 ay, balık (çiğ veya pişmiş) 2-4 ay. Artan yemekler için 2-4 ay önerilir. Bu süreler gıdanın dondurucuda kalabileceği azami süreleri gösterir; dondurucudan çıkarılan gıdanın uygun şekilde çözdürülmesi de ayrıca önemlidir.

Cevap

Etiketteki temel zorunlu bilgilerin yanı sıra mevzuat, gıdanın içeriğine veya üretim yöntemine bağlı olarak bazı ürünler için ek bildirim şartı getirir. Bakanlığın sıraladığı durumlar şunlardır: belirli gazlarla ambalajlanan gıdalar, tatlandırıcı içeren gıdalar, glisirhizinik asit veya bunun amonyum tuzunu içeren gıdalar, yüksek miktarda kafein içeren gıdalar, bitkisel sterol ya da stanol veya bunların esterleri ilave edilmiş gıdalar, bileşiminde etil alkol veya alkollü içki bulunan gıdalar ve domuzdan elde edilen madde içeren gıdalar. Bu ek bilgiler, tüketicinin sağlık durumuna, hassasiyetine, inancına veya kişisel tercihine göre seçim yapabilmesi için isteniyor. Dolayısıyla inancı gereği seçim yapan bir tüketici için etiketin bu bölümü, bileşen listesi kadar belirleyicidir. Etikette bulunması gereken bilgilerin eksik olduğunu düşünüyorsanız ürünü satın almayıp durumu Güvenilir Gıda Mobil Uygulaması veya ALO 174 Gıda Hattı üzerinden Bakanlığa bildirebilirsiniz.

Cevap

Konserveleme, gıdayı mikrobiyolojik açıdan güvenli hâle getirmek ve raf ömrünü uzatmak için uygulanan bir ısıl işlemdir; ürün mevsiminde ve tazeyken işlenir. Isıl işlem sırasında bazı vitaminlerde, özellikle C vitamini ve B grubu vitaminlerde kısmi kayıplar görülebilir. Buna karşılık protein, kalsiyum, lif ve birçok mineral gibi temel besin öğeleri büyük ölçüde korunur. Bakanlığın aktardığı bilimsel çalışmalara göre tekniğine uygun üretilmiş konserveler, taze veya dondurulmuş gıdalarla karşılaştırıldığında benzer besleyici değerlere sahip olabiliyor. Dolayısıyla "konserve gıda besin değerini tamamen kaybeder" yaygın ama doğru olmayan bir kanı; mevzuata uygun üretilmiş konserveler dengeli beslenmenin parçası olabilir.

Cevap

Bakanlığa göre pişme süresi doğallıktan çok tavuğun ırkı ve yaşıyla ilgilidir. Endüstride yaygın olarak yetiştirilen ve etlik piliç (broiler) diye adlandırılan ırklar hızlı gelişir, kesim ağırlığına kısa sürede ulaşır ve bu nedenle daha kolay, daha çabuk pişer. Köy tavukları genellikle bu hızlı gelişen ırklardan değildir; köyde tavuktan önce yumurta verimi açısından uzun süre yararlanılmak istendiği için hayvan daha ileri yaşta kesilir. Etin geç pişmesi işte bu yaş ve ırk farkından kaynaklanır, ürünün daha doğal olduğunun kanıtı değildir.

Cevap

Ham maddeleri farklıdır, ancak her ikisinden de kimyasal olarak aynı yapıya sahip beyaz şeker, yani sakkaroz elde edilir. Üretim süreçlerinde hammaddeye bağlı bazı teknik farklılıklar bulunsa da, uluslararası standartlara uygun üretilen pancar ve kamış şekerleri arasında kalite, güvenilirlik veya beslenme değeri açısından bir fark bildirilmemiştir. Bakanlık, her iki şeker türünün mevzuat kapsamında aynı şekilde değerlendirildiğini belirtiyor. "Kamış şekeri daha doğal veya daha sağlıklıdır" yaygın bir yanlış bilgidir; sağlık açısından belirleyici olan şekerin kaynağından çok tüketim miktarının dengeli olmasıdır. Bu karşılaştırma bir helal değerlendirmesi değildir; bir ürünün helal uygunluğu için üreticinin helal sertifikasına bakılmalıdır.

Cevap

Bakanlığın açıklamasına göre ülkemizde şeker üretiminde iki temel hammadde kullanılıyor: şeker pancarı ve mısır. Şeker pancarından pancar şekeri, yani sakkaroz elde edilir; mısırdan ise nişasta bazlı şekerler üretilir ve glukoz şurubu ile izoglukoz (yüksek fruktozlu mısır şurubu, HFCS) bu gruba girer. Bu nedenle "ülkemizde şeker yalnızca pancardan üretilir" yaygın ama eksik bir bilgidir. Pancar şekeri ile mısır kaynaklı şekerlerin hammaddeleri ve üretim yöntemleri birbirinden farklıdır; ancak her ikisi de mevzuatta belirlenen kurallar ve kontroller çerçevesinde üretilip piyasaya sunulur. Bu bilgi hammadde ve mevzuat yönünü anlatır, bir helal değerlendirmesi değildir; helal uygunluk için üreticinin sertifikasına bakılmalıdır.

Cevap

Tatlılık şekerin miktarıyla ilgilidir, kristal boyutuyla değil. Piyasaya sunulan beyaz şekerlerin tamamı standart kalitede olduğu için, aynı ağırlıktaki iri kristalli ve ince kristalli şeker aynı tatlılığı verir ve fabrikadan fabrikaya bir tatlılık farkı oluşmaz. Ancak aynı ağırlıktaki şekerlerin kapladığı hacim kristal boyutuna göre değişir: iri kristalli şeker daha çok yer kaplar, ince kristalli şeker daha az. Evde kullandığımız çay kaşığı, yemek kaşığı veya bardak gibi ölçüler ağırlığa değil hacme dayandığından, aynı kaşıkta farklı ağırlıkta şeker bulunabilir. Bu yüzden aynı ölçekle alınan ince ve iri kristalli şekerin tatlılığı farklı hissedilebilir.

Cevap

Tuz, zeytin üretiminde geleneksel olarak tat oluşumu, fermantasyonun kontrolü ve mikrobiyal stabilitenin sağlanması amacıyla kullanılır; zeytinin bozulmasını geciktirir ve raf ömrünü uzatmaya yardımcı olur. Ancak üretim teknolojilerinin gelişmesiyle birlikte daha düşük tuz içeren veya alternatif yöntemlerle işlenen zeytin üretimi de mümkün hâle gelmiştir. Bu yöntemlerde ürün güvenliği ve kalite, uygun üretim koşulları ve kontrol süreçleriyle sağlanır. Kullanılan tuz miktarı zeytinin çeşidine, üretim yöntemine ve hedeflenen ürün özelliklerine göre değişebilir. Yani zeytin üretiminde mutlaka çok yüksek miktarda tuz kullanılması gerektiği doğru değildir.

Cevap

Her zaman değil. Zeytindeki acı tat, zeytinde doğal olarak bulunan fenolik bileşenlerden, özellikle de oleuropeinden kaynaklanır; zeytinde 20'den fazla fenolik bileşen bulunabilir. Zeytin dalından toplandığı hâliyle çok acı olduğundan, işleme sürecinde bu bileşenlerin bir kısmı azaltılır ve ürün tüketilebilir hâle getirilir. Fenolik bileşenler zeytinin doğal yapısının bir parçasıdır ve antioksidan özellikleriyle ilişkilendirilmektedir; bu nedenle hafif acı tat taşıyan zeytinler bu doğal bileşenleri daha fazla içerebilir. Dolayısıyla acılığın olmaması tek başına daha kaliteli olduğu anlamına gelmez; zeytin seçiminde tat ve damak zevki belirleyici bir etkendir.

Cevap

Hayır. Zeytin çekirdeğinin koyu renkli olması, zeytinin olgunluk seviyesiyle ilgilidir. Zeytin ağaç üzerinde olgunlaştıkça, zeytinde doğal olarak bulunan fenolik bileşenler kabuktan başlayarak iç kısımlara doğru ilerler; olgunlaşma süreci ilerlediğinde bu doğal bileşenler çekirdeğe kadar ulaşabilir ve çekirdeğin renginin koyulaşmasına neden olabilir. Yani siyah çekirdek, zeytinin boya ile işlem gördüğünü değil doğal olgunlaşma sürecini gösterir. Zeytinin genel rengi ise olgunluk, zeytin çeşidi ve uygulanan işleme yöntemine bağlı olarak değişebilir. Zeytinin etli kısmının siyaha dönmesi konusu ayrı bir sorumuzda ele alınmıştır.

Cevap

Evet, mevzuatla belirlenmiş bir sınır bulunuyor. Normal ekmek, kepekli ekmek, tam buğday unlu ekmek, tam buğday ekmeği ve ekşi hamur ekmekleri en az 200 gram olacak şekilde ve 10'ar gramlık artışlarla piyasaya arz edilebilir. Düzenlemenin amacı tüketicinin yanıltılmaması, ülke genelinde ekmek üretiminde standart sağlanması ve ekmek israfının önlenmesidir. Ekmek satışının yapıldığı yerlerde, tüketicinin doğru bilgilendirilmesi için ekmeğin gramajının açıkça belirtilmesi zorunludur. Gramaj bilgisinin bulunmadığı veya mevzuata aykırı satış yapıldığı durumlarda yetkili mercilere bildirimde bulunulabilir.

Cevap

Plastik gıda ambalajlarının üzerinde bulunan üçgen şeklindeki geri dönüşüm sembolünün içindeki rakamlar, o plastik malzemenin hangi hammaddeden yapıldığını gösterir. Yani bu rakam bir kalite, güvenlik veya sağlık derecesi değil, malzeme türü bilgisidir. Tarım ve Orman Bakanlığı'nın açıklamasına göre bu numaralandırma gönüllü bir uygulamadır ve konu Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın görev kapsamındadır. Bu nedenle üçgen içindeki rakamdan, ambalajın içindeki gıdanın güvenilirliği ya da helal uygunluğu hakkında bir sonuç çıkarılamaz.